Κορωνοϊός & Αλλεργίες | Διαχωρισμός συμπτωμάτων & εμβολιασμός

 (Άρθρο δημοσιευμένο στο περιοδικό 30 Ημέρες Υγείας)

Τα τελευταία χρόνια, είναι γεγονός πως υπάρχει μία έντονη αύξηση των αλλεργιών, η οποία οφείλεται όχι μόνο στον πολυσύνθετο πλέον τρόπο ζωής μας, αλλά και στις επιβαρυμένες περιβαλλοντικές συνθήκες. Παρόλο που οι αλλεργίες είναι συνυφασμένες με την εποχή της άνοιξης, συμπτώματα μπορεί να παρατηρηθούν καθόλη τη διάρκεια του έτους. Λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη και την πανδημία του κορωνοϊού, κατά την οποία ο βήχας αποτελεί κύριο σύμπτωμα αναγνώρισης της νόσου, κρίνεται σκόπιμο να παραθέσουμε, σε πρώτη φάση, τα υπάρχοντα δεδομένα που θα βοηθήσουν τον αναγνώστη να διαχωρίσει – στο βαθμό που είναι δυνατό – την αλλεργία από τον κορωνοϊό.

Αναφορικά με την αναπνευστική αλλεργία, τα συμπτώματά της είναι κυρίως βήχας, συνάχι, φτέρνισμα, και αρκετές φορές δυσκολία στην αναπνοή. Οι αλλεργίες δεν συνοδεύονται από πυρετό (εκτός από τις περιπτώσεις όπου υπάρχει επιπλοκή ρινίτιδας, η οποία οδηγεί σε εκδήλωση ωτίτιδας ή ιγμορίτιδας), ενώ επίσης τείνουν να επαναλαμβάνονται, ειδικά στα άτομα που γνωρίζουν ότι τις παρουσιάζουν. Ο κορωνοϊός από την άλλη, εκδηλώνεται με πυρετό, βήχα, δύσπνοια, αιφνίδια εκδήλωση ανοσμίας και αγευσίας/δυσγευσίας, αρθραλγίες, μυαλγίες, και ενίοτε ρινική καταρροή.

Καθώς κάθε περιστατικό και ιστορικό είναι διαφορετικά, και δεδομένου πως πρόκειται για έναν νέο ιο, ο οποίος συνεχώς μεταλλάσσεται δίνοντας νέα συμπτωματολογία, ασφαλέστερη μέθοδος διάγνωσης είναι η διαφορική διάγνωση. Σε γενικές γραμμές ωστόσο, η αδικαιολόγητη κατατονία και η εμφάνιση πυρετού θα πρέπει να μας βάλουν σε υποψίες. 

Σε περίπτωση που ο ασθενής εμφανίζει τα προαναφερθέντα συμπτώματα, και έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο κορωνοϊού, καλό θα ήταν να διαγνώσει την ύπαρξη αλλεργιών – ειδικά εάν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό – και να συγκεκριμενοποιήσει τα αλλεργιογόνα που τις πυροδοτούν, με μία επίσκεψη στον Αλλεργιολόγο του ο οποίος θα επιλέξει τα σωστά τεστ βάσει ιστορικού, και ειδικά στην περίπτωση της αναπνευστικής αλλεργίας, θα συμβουλεύσει κατάλληλα όσον αφορά την επιλογή ενέσιμης ή υπογλώσσιας ανοσοθεραπείας. 

Αφού ο ασθενής επιβεβαιώσει, μέσω των κατάλληλων τεστ, πως τα συμπτώματά του είναι αλλεργικής φύσης, και δεν πρόκειται για κορωνοϊό ή κοινό κρυολόγημα, ένα επόμενο ερώτημα που συνήθως προκύπτει αυτό το διάστημα, είναι το εάν η αλλεργία αυτή αποτελεί αντένδειξη για τον εμβολιασμό ενάντια στον κορωνοϊό. Θα μπορούσαμε να πούμε πως το θέμα του εμβολιασμού, έχει προβληματίσει κάποιους περισσότερο και από το ενδεχόμενο νόσου. Αφορμή για τον προβληματισμό αυτόν που παρατηρείται, στάθηκε η εκδήλωση κάποιων μεμονωμένων περιστατικών αλλεργικών αντιδράσεων που προκλήθηκαν από τη χορήγηση συγκεκριμένου σκευάσματος κατά του κορωνοϊού, οι οποίες ωστόσο δε θα έπρεπε να αποτελούν αιτία για αποφυγή του εμβολιασμού, και θα εξηγηθεί παρακάτω το γιατί.

Ξεκινώντας, καλό θα ήταν να διευκρινιστεί πως αλλεργική αντίδραση μπορεί να προκληθεί από οποιονδήποτε ξένο παράγοντα εισέρχεται στον ανθρώπινο οργανισμό. Κάποιοι παράγοντες θεωρούνται φυσικά περισσότερο αλλεργιογόνοι (π.χ. οι ξηροί καρποί) από κάποιους άλλους, όμως δεν υπάρχει τρόπος να διασφαλίσουμε πως δε θα πάθουμε ποτέ αλλεργία από κάποιον παράγοντα. Αναφορικά με το θέμα της πανδημίας, από την πορεία των εμβολιασμών στις χώρες οι οποίες ξεκίνησαν πρώτες το πρόγραμμα εμβολιασμού, σημειώνονται πολύ λίγες αλλεργικές αντιδράσεις με σχετική επικινδυνότητα, οι οποίες βέβαια δεν θα πρέπει να προκαλούν ανησυχία καθώς αντιμετωπίζονται σε περιβάλλον υγειονομικής περίθαλψης όπου και μπορούν να αναταχθούν. Γι’αυτό το λόγο άλλωστε, οι εμβολιαζόμενοι προτείνεται να παραμένουν εκεί για τουλάχιστον 30 λεπτά μετά τη χορήγηση του εμβολίου – κάτι που γενικώς συνιστάται και γενικά μετά τη χορήγηση οποιουδήποτε άλλου εμβολίου, για την πρόληψη τυχόν ανεπιθύμητων αντιδράσεων, αλλά κυρίως για τον εφησυχασμό του ασθενούς. 

Η αλλεργική αντίδραση που παρατηρήθηκε σε αυτές τις μεμονωμένες περιπτώσεις, ήταν η αναφυλαξία, η οποία ανήκει στις σοβαρές αντιδράσεις μιας και δεν είναι τοπική αντίδραση (όπως είναι π.χ. ένα εξάνθημα), αλλά συστηματική (παίρνουν δηλαδή μέρος στην αντίδραση συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού, με προεξάρχον στην επικινδυνότητα, το καρδιαγγειακό). Ως υπαίτια ουσία αυτών των περιστατικών, καθορίστηκε η πολυεθυλαινογλυκόλη (PEG), ένα πολυμερές που εμπεριέχεται σε επεμβατικά σκευάσματα για εντερικές παθήσεις, δυσκοιλιότητα και χρησιμοποιείται σε υποκλυσμούς. Η πολυαιθυλενογλυκόλη (PEG), είναι γνωστό ότι προκαλεί αναφυλαξία, ωστόσο τα περιστατικά με κλινική αλλεργία στην πολυαιθυλενογλυκόλη που έχουν αναφερθεί στη βιβλιογραφία είναι σπάνια. Παρότι λοιπόν πρόκειται για ένα πολύ συχνά χρησιμοποιούμενο πολυμερές, πιθανολογείται πως οι αντιδράσεις που σημειώνονται από τη χορήγησή του, έχουν σχέση με συγκεκριμένο μοριακό βάρος (το φάσμα του οποίου είναι ιδιαιτέρως ευρύ), και με την οδό χορήγησης-έκθεσης-λήψης. 

Εάν κάποιος ασθενής έχει επιβεβαιωμένη αλλεργία στην πολυαιθυλενογλυκόλη, ή κάποιο άλλο συστατικό του εμβολίου – κάτι για το οποίο πλέον υπάρχει ειδική εξέταση αίματος – θεωρείται επείγον να επισκεφθεί ειδικό Αλλεργιολόγο πριν προβεί σε εμβολιασμό κατά του covid-19. Γενικότερα, οι ομάδες ατόμων που θα πρέπει να προσέξουν ιδιαίτερα, και να επισκεφθούν ειδικό Αλλεργιολόγο πριν τον εμβολιασμό, είναι οι εξής: 

• Ασθενείς με επιβεβαιωμένη αλλεργία στην πολυαιθυλενογλυκόλη (PEG). 

• Ασθενείς με αντίδραση σε προϊόντα που περιέχουν PEG, όπου η ευαισθητοποίηση στα δραστικά συστατικά έχει αποκλειστεί. 

• Ασθενείς με αντίδραση σε σκευάσματα εντέρου που περιέχουν PEG. 

• Ασθενείς με επαναλαμβανόμενες αντιδράσεις σε άσχετα μεταξύ τους φάρμακα και προϊόντα (μερικές φορές φέρουν τη διάγνωση «ιδιοπαθής αναφυλαξία»). 

• Ασθενείς με αντίδραση μόνο σε ορισμένες εμπορικές ονομασίες ή δόσεις των ίδιων φαρμάκων και κατά συνέπεια όχι στη δραστική ουσία (συνεπώς πιθανή αντίδραση σε έκδοχα συγκεκριμένης εμπορικής έκδοσης φαρμάκου). 

• Ασθενείς με ιστορικό αλλεργικών αντιδράσεων σε προηγούμενους εμβολιασμούς ή/και σύνδρομο ενεργοποίησης μαστοκυττάρων/ιδιοπαθή αναφυλαξία. 

• Ασθενείς με αντιδράσεις μετά από επεμβατικές διαδικασίες ή περιεγχειρητικούς χειρισμούς.

• Επιπλέον, οι ασθενείς με επιβεβαιωμένη αλλεργία στο λάστιχο-καουτσούκ (latex), θα πρέπει να εμβολιαστούν σε περιβάλλον χωρίς πιθανή έκθεση στο εν λόγω αλλεργιογόνο. 

Αναφορικά με τα άτομα που παρουσιάζουν συνήθεις αλλεργίες σε φάρμακα, τροφές, αεροαλλεργιογόνα (γύρεις, ακάρεα, μύκητες, επιθήλια οικόσιτων), δηλητήρια υμενοπτέρων (μέλισσα, σφήκα), αυτά θεωρητικά δεν έχουν αυξημένη πιθανότητα σε σχέση με το γενικό πληθυσμό να εμφανίσουν αλλεργική αντίδραση κατά τον εμβολιασμό τους. Δεν υπάρχει λοιπόν ρητή απαγόρευση της χορήγησης του εμβολίου στους εν γένει αλλεργικούς ασθενείς. 

Κάθε ιστορικό ωστόσο είναι διαφορετικό, γι’αυτό σε κάθε περίπτωση πρέπει να γνωρίζουμε το ατομικό ιστορικό αλλεργίας μας, και πιο συγκεκριμένα να καθορίσουμε τους παράγοντες που μπορεί να μας έχουν προκαλέσει αλλεργία μέσω των ανάλογων εξετάσεων και τεστ. Ορμώμενοι από το εμβόλιο του κορωνοϊού, καλό θα ήταν οι τυχόν αλλεργικοί, και όσοι γνωρίζουν πως υπάρχει ιστορικό αλλεργίας στην οικογένειά τους, να επισκεφθούν ειδικό Αλλεργιολόγο προκειμένου να εξατομικεύσουν ένα πρόγραμμα πρόληψης και αντιμετώπισης οποιωνδήποτε αλλεργικών αντιδράσεων. Γνωρίζοντας τα αίτια πυροδότησης τυχόν αλλεργικών αντιδράσεων και τους τρόπους αντιμετώπισης κάθε κλίμακας επικινδυνότητας, ο ασθενής αποκτά τη γνώση και την αυτοπεποίθηση που χρειάζεται ούτως ώστε να ανταπεξέλθει ψυχικά και σωματικά σε κάθε πρόκληση. 

Ειδικότερα όσον αφορά το εμβόλιο, τονίζεται για ακόμη μία φορά πως γίνεται υπό ελεγχόμενες συνθήκες αντιμετώπισης τέτοιων περιστατικών, καθώς και το ότι οι αντιδράσεις είναι σπάνιες, συνεπώς ακόμα και η εκδήλωση αναφυλαξίας, αντιμετωπίζεται με τη χορήγηση επινεφρίνης. Κρίνεται όμως απαραίτητο και από την πλευρά του ασθενούς, να ενημερώνει τους αρμόδιους της χορήγησης του εμβολίου σχετικά με το ιστορικό του, ειδικά εάν ο Αλλεργιολόγος έχει επισημάνει ένα ποσοστό επικινδυνότητας, ούτως ώστε να υπάρξει ακόμα αμεσότερη αντιμετώπιση τυχόν αντιδράσεων. Σε κάθε περίπτωση, ο Αλλεργιολόγος κάθε ασθενούς είναι αυτός που θα πρέπει να ζυγίσει το όφελος του εμβολιασμού σε σχέση με τον κίνδυνο που μπορεί να ενυπάρχει, συμβουλεύοντάς τον ανάλογα πριν οποιαδήποτε ενέργεια.

Αλλεργικό σοκ - Πιθανά αίτια και αντιμετώπιση

(Άρθρο δημοσιευμένο στο περιοδικό 30 Ημέρες Υγείας)

Το αλλεργικό, ή αναφυλακτικό σοκ, είναι μία επείγουσα αλλεργική αντίδραση, η οποία αποτελεί την κορύφωση των αλλεργικών αντιδράσεων και χρήζει άμεσης αντιμετώπισης για τη διασφάλιση της ζωής του ατόμου. Προκαλείται από την επαφή του αλλεργικού ασθενούς με το αλλεργιογόνο, και πολλές φορές αρκεί μία μικρή έκθεσή του σε αυτό για να παρουσιαστούν τα πρώτα συμπτώματα.

Η διαφορά της αναφυλαξίας με τις υπόλοιπες, πιο ήπιες αλλεργικές αντιδράσεις, είναι ότι τα αλλεργικά συμπτώματα διαχέονται σε όλο το σώμα, επηρεάζοντας συνολικά και πολλαπλώς τον ασθενή. Η αναφυλαξία ονομάζεται και συστηματική, ακριβώς επειδή σε αυτήν συμμετέχουν πολλά συστήματα του οργανισμού, με αποτέλεσμα την γενική επιδείνωση των αλλεργικών συμπτωμάτων που οδηγούν στην κατάληξη του ατόμου.

Όσον αφορά τα πιθανά αίτια εκδήλωσής της, αυτά είναι πολλά, και ένας ασθενής μπορεί να παρουσιάζει έντονες αλλεργικές αντιδράσεις σε παραπάνω από ένα. Ειδικότερα, αναφυλακτικό σοκ μπορεί να προκληθεί από παράγοντες όπως είναι τα τρόφιμα (τροφική αλλεργία), τα έντομα και ιδίως τα υμενόπτερα (αλλεργία σε έντομα, σφήκες, μέλισσες), το κρύο (φυσικές αλλεργίες), η σωματική άσκηση (exercise induced anaphylaxis), τα φάρμακα (φαρμακευτικές αλλεργίες), ή ακόμα και το λάτεξ. Ειδικά όσον αφορά το λάτεξ, ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε απλές δραστηριότητες και αντικείμενα (όπως το φούσκωμα μπαλονιών, οι μωρουδιακές πιπίλες, κ.ά.), αλλά και σε πιο ειδικές περιστάσεις όπως είναι τα ιατρικά χειρουργεία, όπου ο ιατρικός εξοπλισμός περιλαμβάνει σχεδόν πάντα γάντια από λάτεξ.

Εκτός του λάτεξ ωστόσο, λιγότερο γνωστές από τις προαναφερθείσες, είναι και η αλλεργία στο κρύο και την άσκηση. Αναφορικά με την αλλεργία στο κρύο, αυτή εκδηλώνεται συνήθως το μεν χειμώνα με κοκκινίλες στα ακάλυπτα σημεία του σώματος, και το δε καλοκαίρι με ίδια συμπτώματα κατά την επαφή με το παγωμένο νερό της θάλασσας, όπου και στις δύο περιπτώσεις παρατηρούνται έντονες κοκκινίλες, πτώση της πίεσης, ακόμη και λιποθυμία (κάτι που εάν συμβεί μέσα στη θάλασσα, επιφέρει και κίνδυνο πνιγμού). Στην Ελλάδα έχουμε αρκετά τέτοια περιστατικά.

Όσο για την αλλεργία στην άσκηση, αυτή προκαλείται μετά από έντονη σωματική άσκηση. Πιο συγκεκριμένα, εάν ένα αλλεργικό άτομο ασκείται έντονα σε υγρό και θερμό περιβάλλον, μπορεί ξαφνικά να αρχίζει να κοκκινίζει, να έχει συμπτώματα άσθματος και καμια φορά να κλείνει και ο λαιμός του. Εάν ο αλλεργικός δεν αναγνωρίσει τα συμπτώματα αυτά εγκαίρως, τα αρχικώς ήπια συμπτώματα μπορεί να κλιμακωθούν, οδηγώντας σε αναφυλαξία.

Σε αυτό το σημείο αξίζει να τονίσουμε πως ακριβώς επειδή ένας ασθενής μπορεί να παρουσιάζει σημαντικές αλλεργίες σε έναν, ή ακόμα και σε περισσότερους αλλεργιογόνους παράγοντες, είναι ιδιαίτερης σημασίας η αξία της πρόληψης και ενημέρωσης από τον ειδικό Αλλεργιολόγο, ο οποίος θα διαγνώσει την εκάστοτε αλλεργία μέσω των κατάλληλων εξετάσεων και θα δώσει εξειδικευμένες οδηγίες στον ασθενή, βάσει του γενικότερου ιστορικού του.

Σε γενικές γραμμές, τα συμπτώματα της αναφυλαξίας μπορεί να είναι δερματικά, αναπνευστικά, καρδιαγγειακά, ενώ στα παιδιά μία αναφυλαξία μπορεί να ξεκινά και με έντονο αίσθημα ανησυχίας, κλάματα και χλωμάδα. Ξεκινώντας με τα δερματικά συμπτώματα, κάποια από αυτά είναι η γενικευμένη κνίδωση, με κνησμό ή αίσθημα καύσου και διάχυτη ερυθρότητα, και το αγγειοοίδημα (γλώσσας ή και βλεφάρων). Τα δερματικά συμπτώματα παρουσιάζονται στην πλειοψηφία των αναφυλακτικών περιστατικών.

Αναφορικά με τα αναπνευστικά συμπτώματα, τα οποία παρουσιάζονται επίσης σε μία πληθώρα αναφυλακτικών επεισοδίων, αυτά ξεκινούν με ρινική καταρροή, φτέρνισμα και ρινική συμφόρηση, και μπορεί να κλιμακωθούν σε βραχνάδα, δυσκαταποσία, συριγμό, αίσθημα δύσπνοιας και βήχα, πρήξιμο γλώσσας και λάρυγγα.

Στα γαστρεντερικά συμπτώματα, παρατηρείται συχνά κοιλιακό άλγος, διάρροια, και έμετοι, ενώ τέλος στα καρδιαγγειακά, παρουσιάζεται πτώση της αρτηριακής πίεσης, ζάλη, ταχυκαρδία, και τάσεις λιποθυμίας ή και λιποθυμία. Τονίζεται πως οι πάσχοντες από καρδιαγγειακά νοσήματα διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο σε περίπτωση αναφυλακτικού επεισοδίου, γι’αυτό οφείλουν να είναι προετοιμασμένοι και ενήμεροι για το πώς θα κινηθούν, εάν έχουν διεγνωσμένες αλλεργίες.

Πάμε να δούμε όμως τώρα ποιες είναι οι πρώτες βοήθειες σε περίπτωση που παρουσιαστεί αλλεργικό σοκ σε άτομο που γνωρίζει πως έχει ιστορικό αλλεργίας. Τα φάρμακα που πρέπει να ληφθούν, είναι αντισταμινικά χάπια, χάπι κορτιζόνης, ένεση κορτιζόνης, και ένεση αδρεναλίνης. Η αδρεναλίνη χορηγείται ενδομυϊκά, έχει άμεση δράση και περιορίζει τα συμπτώματα. Για την ακρίβεια, είναι το μοναδικό φάρμακο που αποτρέπει την περαιτέρω κυτταρική απελευθέρωση των ουσιών που προκαλούν τα συμπτώματα. Σε αυτές τις περιπτώσεις που είναι διεγνωσμένες,  θα πρέπει ο ασθενής να έχει πάντα μαζί του την αυτόματη ένεση αδρεναλίνης προς άμεση χρήση, και παράλληλα, εάν μπορεί, να κάνει μόνος του (αφού έχει εκπαιδευτεί από τον ιατρό του) την ένεση κορτιζόνης (ενδομυϊκή ή ενδοφλέβια), ενώ θα πρέπει επίσης να λάβει και κάποιο αντιϊσταμινικό χάπι. Αφού γίνουν όλα αυτά, ο αλλεργικός ασθενής θα πρέπει να πάει στα επείγοντα κάποιου νοσοκομείου ή κέντρου υγείας για μερικές ώρες προς παρακολούθηση.

Πολύ σημαντικό είναι, εάν κάποιος (ενήλικας ή παιδί), γνωρίζει πως πάσχει από σοβαρές αλλεργίες που δύνανται να οδηγήσουν σε αναφυλαξία, να ενημερώνει τον εκάστοτε περίγυρό του. Για παράδειγμα, εάν πρόκειται για παιδί, δεν πρέπει να παραλειφθεί η ενημέρωση του σχολείου και των καθηγητών του, ενώ εάν πρόκειται για ενήλικα που έχει, ενδεικτικά, τροφικές αλλεργίες, κρίνεται σκόπιμη η ενημέρωση του εκάστοτε εστιατορίου ή του οικοδεσπότη, καθώς ακόμη και ένα ελλιπώς πλυμένο σκεύος μπορεί να αποτελέσει αφορμή εκδήλωσης αναφυλαξίας σε περίπτωση αλλεργίας σε συγκεκριμένο τρόφιμο. Γενικότερα, για όλες τις σοβαρές αλλεργίες που αναφέρθηκαν, καλό είναι ο κάθε επιβεβαιωμένα ασθενής, να φέρει επάνω του μία ειδική μεταλλική ταυτότητα (στο λαιμό ή το χέρι), στην οποία να αναγράφεται το είδος της αλλεργίας (π.χ. αλλεργία στη μέλισσα).

Κλείνοντας, ας κρατήσουμε ως δεδομένο πως όσον αφορά τη διαχείριση των σοβαρών αλλεργιών, η καλύτερη πρόληψη είναι η ενημέρωση και η προστασία, ούτως ώστε να γνωρίζει πώς θα κινηθεί κανείς σε περίπτωση αναφυλαξίας, ωστόσο υπάρχουν και περιπτώσεις όπου υπάρχει κατάλληλη θεραπεία, όπως είναι η αλλεργία στα υμενόπτερα. Πιο συγκεκριμένα, εάν κάποιος έχει αλλεργία στις σφήκες ή τις μέλισσες, μπορεί να θεραπευτεί σε μεγάλο βαθμό με τη χορήγηση της ειδικής ανοσοθεραπείας, η οποία διαρκεί 3-5 χρόνια με πολύ καλή ανταπόκριση. Η ανοσοθεραπεία είναι μία αιτιολογική, και όχι συμπτωματική θεραπεία (όπως είναι για παράδειγμα η χρήση αντιισταμινικών), και ονομάζεται έτσι διότι τροποποιεί την ανοσιακή απάντηση του οργανισμού με σκοπό την πιο μόνιμη θεραπεία του αλλεργικού ασθενούς. Κάθε πρόβλημα χρήζει διαφορετικής αντιμετώπισης και θεραπείας, γι’αυτό η καλύτερη λύση είναι μία αναλυτική συζήτηση με τον ειδικό Αλλεργιολόγο, ο οποίος θα βοηθήσει τους αλλεργικούς ασθενείς και τα κοντινά τους άτομα να κατανοήσουν την εκδήλωση των συμπτωμάτων, να αποβάλλουν τους περιττούς φόβους τους, και να αντιμετωπίσουν ακόμα και τα πιο έκτακτα περιστατικά με αυτοπεποίθηση.

Αλλεργίες και εμβολιασμός κατά του κορωνοϊού

Είναι αλήθεια πως το θέμα του εμβολιασμού κατά του κορωνοϊού, έχει προβληματίσει κάποιους περισσότερο και από το ενδεχόμενο νόσου. Αφορμή για τον προβληματισμό αυτό που παρατηρείται, στάθηκε η εκδήλωση κάποιων μεμονωμένων περιστατικών αλλεργικών αντιδράσεων που προκλήθηκαν από τη χορήγηση του εμβολίου Pfizer-BioNTech COVID-19 στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ, οι οποίες ωστόσο δε θα έπρεπε να αποτελούν αιτία για αποφυγή του εμβολιασμού, και θα εξηγηθεί παρακάτω το γιατί.

Αρχικά, οι αλλεργικές αντιδράσεις που προκαλούνται από εμβόλια είναι σπάνιες. Ενδεικτικά, σε 1,5 εκατομμύριο δόσεις παρατηρήθηκαν τέτοιου τύπου αντιδράσεις μόνο σε οκτώ με εννέα περιπτώσεις. Στις μελέτες που προηγήθηκαν, η πιθανότητα αλλεργικής αντίδρασης δε διέφερε στατιστικά σημαντικά μεταξύ των συμμετεχόντων που έλαβαν το εμβόλιο, σε σχέση με αυτούς που έλαβαν το εικονικό φάρμακο-placebo (0,64% έναντι 0,5%). 

Επιπλέον, από την πορεία των εμβολιασμών στις χώρες οι οποίες ξεκίνησαν πρώτες το πρόγραμμα εμβολιασμού, σημειώνονται πολύ λίγες αλλεργικές αντιδράσεις με σχετική επικινδυνότητα, οι οποίες βέβαια δεν θα πρέπει να προκαλούν ανησυχία καθώς αντιμετωπίζονται σε περιβάλλον υγειονομικής περίθαλψης όπου και μπορούν να αναταχθούν. Γι’αυτό το λόγο, οι εμβολιαζόμενοι πρέπει να παραμένουν εκεί για τουλάχιστον 30 λεπτά μετά τη χορήγηση του εμβολίου – κάτι που άλλωστε προτείνεται και γενικά μετά τη χορήγηση οποιουδήποτε άλλου εμβολίου, για την πρόληψη τυχόν ανεπιθύμητων αντιδράσεων, αλλά κυρίως για τον εφησυχασμό του ασθενούς. 

Η αλλεργική αντίδραση που παρατηρήθηκε σε αυτές τις μεμονωμένες περιπτώσεις, ήταν η αναφυλαξία, η οποία ανήκει στις σοβαρές αντιδράσεις μιας και δεν είναι τοπική αντίδραση (όπως είναι π.χ. ένα εξάνθημα), αλλά συστηματική (παίρνουν δηλαδή μέρος στην αντίδραση συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού, με προεξάρχον στην επικινδυνότητα, το καρδιαγγειακό). 

Ως υπαίτια ουσία αυτών των περιστατικών, καθορίστηκε η πολυεθυλαινογλυκόλη (PEG), ένα πολυμερές που εμπεριέχεται σε επεμβατικά σκευάσματα για εντερικές παθήσεις, δυσκοιλιότητα και χρησιμοποιείται σε υποκλυσμούς. Η πολυαιθυλενογλυκόλη (PEG), είναι γνωστό ότι προκαλεί αναφυλαξία, ωστόσο τα περιστατικά με κλινική αλλεργία στην πολυαιθυλενογλυκόλη που έχουν αναφερθεί στη βιβλιογραφία είναι σπάνια. Παρότι λοιπόν πρόκειται για ένα πολύ συχνά χρησιμοποιούμενο πολυμερές, πιθανολογείται πως οι αντιδράσεις που σημειώνονται από τη χορήγησή του, έχουν σχέση με συγκεκριμένο μοριακό βάρος (το φάσμα του οποίου είναι ιδιαιτέρως ευρύ), και με την οδό χορήγησης-έκθεσης-λήψης. 

Ενημερωτικά, τα συστατικά τα οποία περιλαμβάνονται στο συγκεκριμένο εμβόλιο είναι τα εξής: ALC-0315 = (4-hydroxybutyl) azanediyl)bis (hexane-6,1-diyl)bis(2-hexyldecanoate) ALC-0159 = 2-[(polyethylene glycol)-2000]-N,N-ditetradecylacetamide 1,2-Distearoyl-sn-glycero-3-phosphocholine cholesterol potassium chloride potassium dihydrogen phosphate sodium chloride disodium hydrogen phosphate dihydrate sucrose water for injections. 

Εάν κάποιος ασθενής έχει επιβεβαιωμένη αλλεργία στην πολυαιθυλενογλυκόλη, ή κάποιο άλλο συστατικό του εμβολίου, θεωρείται επείγον να επισκεφθεί ειδικό Αλλεργιολόγο πριν προβεί σε εμβολιασμό κατά του covid-19. Γενικότερα, οι ομάδες ατόμων που θα πρέπει να προσέξουν ιδιαίτερα, και να επισκεφθούν ειδικό Αλλεργιολόγο πριν τον εμβολιασμό, είναι οι εξής: 

• Ασθενείς με επιβεβαιωμένη αλλεργία στην πολυαιθυλενογλυκόλη (PEG). 

• Ασθενείς με αντίδραση σε προϊόντα που περιέχουν PEG, όπου η ευαισθητοποίηση στα δραστικά συστατικά έχει αποκλειστεί. 

• Ασθενείς με αντίδραση σε σκευάσματα εντέρου που περιέχουν PEG. 

• Ασθενείς με επαναλαμβανόμενες αντιδράσεις σε άσχετα μεταξύ τους φάρμακα και προϊόντα (μερικές φορές φέρουν τη διάγνωση «ιδιοπαθής αναφυλαξία»). 

• Ασθενείς με αντίδραση μόνο σε ορισμένες εμπορικές ονομασίες ή δόσεις των ίδιων φαρμάκων και κατά συνέπεια όχι στη δραστική ουσία (συνεπώς πιθανή αντίδραση σε έκδοχα συγκεκριμένης εμπορικής έκδοσης φαρμάκου). 

• Ασθενείς με ιστορικό αλλεργικών αντιδράσεων σε προηγούμενους εμβολιασμούς ή/και σύνδρομο ενεργοποίησης μαστοκυττάρων/ιδιοπαθή αναφυλαξία. 

• Ασθενείς με αντιδράσεις μετά από επεμβατικές διαδικασίες ή περιεγχειρητικούς χειρισμούς.

• Επιπλέον, οι ασθενείς με επιβεβαιωμένη αλλεργία στο λάστιχο-καουτσούκ (latex), θα πρέπει να εμβολιαστούν σε περιβάλλον χωρίς πιθανή έκθεση στο εν λόγω αλλεργιογόνο. 

Αναφορικά με τα άτομα που παρουσιάζουν συνήθεις αλλεργίες σε φάρμακα, τροφές, αεροαλλεργιογόνα (γύρεις, ακάρεα, μύκητες, επιθήλια οικόσιτων), δηλητήρια υμενοπτέρων (μέλισσα, σφήκα), αυτά θεωρητικά δεν έχουν αυξημένη πιθανότητα σε σχέση με το γενικό πληθυσμό να εμφανίσουν αλλεργική αντίδραση στο εμβόλιο Pfizer-BioNTech COVID-19. Δεν υπάρχει λοιπόν ρητή απαγόρευση της χορήγησης του εμβολίου στους εν γένει αλλεργικούς ασθενείς. 

Κάθε ιστορικό ωστόσο είναι διαφορετικό, γι’αυτό σε κάθε περίπτωση πρέπει να γνωρίζουμε το ατομικό ιστορικό αλλεργίας μας, και πιο συγκεκριμένα να καθορίσουμε τους παράγοντες που μπορεί να μας έχουν προκαλέσει αλλεργία μέσω των ανάλογων εξετάσεων και τεστ. Ορμώμενοι από το εμβόλιο του κορωνοϊού, καλό θα ήταν οι τυχόν αλλεργικοί, και όσοι γνωρίζουν πως υπάρχει ιστορικό αλλεργίας στην οικογένειά τους, να επισκεφθούν ειδικό Αλλεργιολόγο προκειμένου να εξατομικεύσουν ένα πρόγραμμα πρόληψης και αντιμετώπισης οποιωνδήποτε αλλεργικών αντιδράσεων. Γνωρίζοντας τα αίτια πυροδότησης τυχόν αλλεργικών αντιδράσεων και τους τρόπους αντιμετώπισης κάθε κλίμακας επικινδυνότητας, ο ασθενής αποκτά τη γνώση και την αυτοπεποίθηση που χρειάζεται ούτως ώστε να ανταπεξέλθει ψυχικά και σωματικά σε κάθε πρόκληση. 

Ειδικότερα όσον αφορά το εμβόλιο της Pfizer, τονίζεται για ακόμη μία φορά πως γίνεται υπό ελεγχόμενες συνθήκες αντιμετώπισης τέτοιων περιστατικών, καθώς και το ότι οι αντιδράσεις είναι σπάνιες, συνεπώς ακόμα και η εκδήλωση αναφυλαξίας, αντιμετωπίζεται με τη χορήγηση επινεφρίνης. Κρίνεται όμως απαραίτητο και από την πλευρά του ασθενούς, να ενημερώνει τους αρμόδιους της χορήγησης του εμβολίου σχετικά με το ιστορικό του, ειδικά εάν ο Αλλεργιολόγος έχει επισημάνει ένα ποσοστό επικινδυνότητας, ούτως ώστε να υπάρξει ακόμα αμεσότερη αντιμετώπιση τυχόν αντιδράσεων. 

Σε κάθε περίπτωση, ο Αλλεργιολόγος κάθε ασθενούς είναι αυτός που θα πρέπει να ζυγίσει το όφελος του εμβολιασμού σε σχέση με τον κίνδυνο που μπορεί να ενυπάρχει, συμβουλεύοντάς τον ανάλογα πριν οποιαδήποτε ενέργεια.  

*Το κείμενο αυτό αφορά αποκλειστικά και μόνο το εμβόλιο Pfizer-BioNTech COVID-19. Οποιαδήποτε εξέλιξη επί του θέματος ενδέχεται να τροποποιήσει τα ανωτέρω δεδομένα. Επικοινωνήστε με τον Αλλεργιολόγο σας για συμβουλευτική. 

*Για το κείμενο αντλήθηκαν στοιχεία από την ΕΕΑΚΑ.

Κορωνοϊός ή αλλεργία;

Αγαπητοί αναγνώστες, εν όψει της πανδημίας που έχει επέλθει και δεδομένου ότι η άνοιξη έχει μπει για τα καλά, θα ήθελα να σας επισημάνω κάποια πράγματα ώστε να μην υπάρχει σύγχυση μεταξύ αλλεργιών και κορωνοϊού.

Κάθε βήχας δε σημαίνει κορωνοϊό, και κάθε φτέρνισμα δε σημαίνει αλλεργία. Τα κύρια συμπτώματα του κορωνοϊού είναι πυρετός, βήχας, πονόλαιμος, αρθραλγίες, μυαλγίες, καταβολή και δυσκολία στην αναπνοή, ενώ στην αλλεργία έχουμε συμπτώματα όπως βήχα, φτέρνισμα, συνάχι, δυσκολία στην αναπνοή, αλλά χωρίς πυρετό. Γενικότερα, συνήθως οι αλλεργίες επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο, εκτός αν είστε από τους αλλεργικούς που εμφανίζουν συμπτώματα για πρώτη φορά. 

Για να διαπιστωθεί εάν πρόκεται για εποχική αλλεργία, κοινό κρυολόγημα, ή κορωνοιό, θα πρέπει να κάνουμε διαφορική διάγνωση. Η βασική διαφορά που θα πρέπει να μας βάλει σε υποψίες για κορωνοϊό, είναι ο πυρετός και η γενική κατατονία (κόπωση, αρθραλγίες, μυαλγίες, καταβολή), ωστόσο σημαντικό είναι να διευκρινίσουμε πως και στην αλλεργία, σε περίπτωση που υπάρξει επιπλοκή ρινίτιδος, μπορεί να προκληθεί ιγμορίτιδα ή ωτίτιδα, οι οποίες συνυπάρχουν με πυρετό.

Σε κάθε περίπτωση, ανεξαρτήτως του αν παρουσιάζετε πυρετό, είναι σημαντικό, κλείνοντας το ραντεβού με τον ειδικό αλλεργιολόγο σας, να μη παραλείπετε τη χρήση μάσκας στην καθημερινότητά σας αλλά και κατά την παραμονή σας σε ιατρικούς χώρους (σε περίπτωση που όντως νοσείτε και δε το γνωρίζετε επιβεβαιωμένα), καθώς και να ακολουθείτε πιστά τους κανόνες της προσωπικής υγιεινής με τακτικό πλύσιμο των χεριών και απολύμανση των αντικειμένων καθημερινής χρήσης σας (κινητό τηλέφωνο, πληκτρολόγιο υπολογιστή, τσάντα, παπούτσια, κ.ά.).

Στην αλλεργία όπως και στον κορωνοϊό, η καθαριότητα παίζει σημαντικό ρόλο. Λάβετε τα μέτρα σας, προστατεύστε τον εαυτό σας και τους γύρω σας, και θα μειώσετε σημαντικά το ποσοστό κινδύνου.

GDPR για ιατρεία | Τι είναι και γιατί το ζητάμε από τους ασθενείς

Το GDPR (Γενικός Κανονισμός Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων) έχει μπει για τα καλά στις ζωές μας, και ο τομέας των ιδιωτικών παρόχων υγείας δε θα μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση.

Το νέο αυτό βήμα που πρέπει υποχρεωτικά να τηρείται πριν την εξέταση σε ένα ιδιωτικό ιατρείο, έχει προξενήσει την περιέργεια πολλών ασθενών, οι οποίοι πλέον, εκτός από τα βασικά στοιχεία επικοινωνίας τους, καλούνται να δώσουν ΑΔΤ/ΑΦΜ, υπογράφοντας τη συναίνεση προσωπικών δεδομένων.

Τι είναι όμως αυτή η φόρμα και γιατί πρέπει να υπογράφεται;

Στο Αρχείο Επεξεργασίας του GDPR καταγράφουμε διαδικασίες. Δεν χρειάζεται να παρέχεται στους ασθενείς. Ο ιατρός το τηρεί για δική του χρήση στο ιατρείο για την καλύτερη οργάνωσή του ή/και για τυχόν έλεγχο από Αρχές.

Σύμφωνα με τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών, ο ιατρός οφείλει να:

1. Να τηρεί Αρχείο Επεξεργασίας για τα ευαίσθητα δεδομένα υγείας των ασθενών του.
   
2. Να διαθέτει έντυπο ενημέρωσης και να λαμβάνει συναίνεση των ασθενών του εάν πρόκειται να κάνει χρήση δεδομένων και για άλλους σκοπούς πέραν της τήρησης ιατρικού αρχείου: Εάν τα προσωπικά δεδομένα των ασθενών πρόκειται να χρησιμοποιηθούν και για άλλους σκοπούς (π.χ. αποστολή μηνύματος για υπενθύμιση επανελέγχου, τηλεφωνική κλήση για ραντεβού, χρήση στοιχείων για κλινική έρευνα, παροχή στοιχείων ασθενών σε τρίτους για άλλους σκοπούς), τότε ο ιατρός οφείλει:α) να ενημερώσει με σαφήνεια τον ασθενή για την περαιτέρω χρήση των δεδομένων του και για το σκοπό αυτής καιβ) να μην προχωρήσει στην περαιτέρω χρήση τους αν δεν λάβει τη συναίνεση του ασθενούς για κάθε σκοπό ξεχωριστά.
   
3. Να αναγνωρίζει και να σέβεται δικαιώματα των Ασθενών:3.1. Ο ασθενής, αναφορικά με τα προσωπικά του δεδομένα, έχει τα εξής δικαιώματα: α) Δικαίωμα πρόσβασης στα δεδομένα του: Το δικαίωμα να γνωρίζει αν τα δεδομένα του υφίστανται επεξεργασία, πώς και για ποιο σκοπό.β) Δικαίωμα διόρθωσης των δεδομένων του: Το δικαίωμα να ζητήσει διόρθωση των προσωπικών του δεδομένων αν αυτά είναι ανακριβή ή ελλιπή.
   
   γ) Δικαίωμα διαγραφής των δεδομένων του: Το δικαίωμα να ζητήσει διαγραφή ή κατάργηση των προσωπικών του δεδομένων υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Προσοχή: Εάν ο ασθενής ζητήσει διαγραφή των δεδομένων του κατά την περίοδο που ο ιατρός έχει νόμιμη υποχρέωση να τηρεί αρχείο (10ετία από την τελευταία επίσκεψη), ο ιατρός οφείλει να απαντήσει ότι δεν μπορεί να τα διαγράψει λόγω της νόμιμης υποχρέωσης διατήρησής τους στο αρχείο.
   
   δ) Δικαίωμα περιορισμού της επεξεργασίας των δεδομένων του: Το δικαίωμα να ζητάει τον περιορισμό της επεξεργασίας των προσωπικών του δεδομένων όταν συντρέχουν ορισμένες προϋποθέσεις.ε) Δικαίωμα στη φορητότητα των δεδομένων του: Το δικαίωμα του ασθενή να ζητήσει να αποσταλούν τα στοιχεία του σε τρίτο (π.χ. άλλο γιατρό).

• 3.2 Όταν ένας ασθενής υποβάλλει ένα αίτημα ασκώντας κάποιο από τα παραπάνω δικαιώματα, ο ιατρός οφείλει να απαντήσει εντός 1 μηνός είτε ικανοποιώντας το δικαίωμα (π.χ. δίνοντας στον ασθενή αντίγραφο του ιατρικού φακέλου) είτε απορρίπτοντας αιτιολογημένα το αίτημα (π.χ. αρνούμενος αίτημα διαγραφής, λόγω του ότι ο νόμος υποχρεώνει τον ιατρό να το διατηρήσει για 10 χρόνια) είτε εξηγώντας τους λόγους καθυστέρησης. Σε περίπτωση καθυστέρησης οφείλει πάντως να απαντήσει θετικά ή αρνητικά εντός 3 μηνών από το αίτημα.

Σε κάθε περίπτωση, επισημαίνεται ότι τα παραπάνω αφορούν αλλαγές που φέρνει ο νέος Κανονισμός στους ιατρούς που ούτως ή άλλως δεσμεύονται από τον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας να διασφαλίζουν το ιατρικό απόρρητο και να προστατεύουν τα στοιχεία των ασθενών τους.

Πολλοί ιατροί, από άγνοια ή ακόμα και έλλειψη χρόνου, αποφεύγουν τη διαδικασία της φόρμας GDPR, μπερδεύοντας τους ασθενείς οι οποίοι λαμβάνουν διαφορετικής μεταχείρισης από τον κάθε ιδιώτη. Ωστόσο, η φύση του νέου αυτού κανονισμού είναι όπως καταλαβαίνει κανείς, καθαρά τυπική, και συντελείται κυρίως για νομικούς λόγους, μιας και τα προσωπικά στοιχεία των ασθενών ήταν και παραμένουν απόρρητα, ανεξαρτήτως κανονισμού.

Πηγές:

1.https://www.lawspot.gr/nomika-nea/iatroi-kai-gdpr-syhnes-erotiseis-kai-apantiseis-gia-ton-neo-kanonismo-prosopikon

2.http://www.isathens.gr/plirofories-gdpr

Αλλεργία στο κρύο - Κνίδωση εκ ψύχους

Ένα επίκαιρο θέμα ενόψει της έλευσης του κύματος ψύχους που επικρατεί αυτές τις μέρες στη χώρα μας, θα ήθελα να ενημερώσω τα ευαίσθητα άτομα στο κρύο για μία μορφή αλλεργικής αντίδρασης στις χαμηλές θερμοκρασίες, που αν δε ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα, μπορεί να αποβεί και επικίνδυνη. Αναφέρομαι στην αλλεργία στο κρύο, ή αλλιώς κνίδωση εκ ψύχους (cold urticaria).

Πώς καταλαβαίνει κανείς αν έχει αλλεργία στο κρύο: Το άτομο εμφανίζει κνιδωτικούς πομφούς (δηλαδή το δέρμα του είναι κόκκινο και φουσκωμένο) και φαγούρα, στο σημείο επαφής με το κρύο. Επίσης, κάποιος μπορεί να καταλάβει ότι είναι ευαίσθητος στο κρύο, όταν πίνει παγωμένα ροφήματα και παρουσιάζει πρήξιμο στο στόμα, το φάρυγγα, τα χείλη, κλπ. Αυτό βέβαια είναι μία τοπική εκδήλωση της νόσου, αλλά όσο περισσότερο εκτίθεται το αλλεργικό άτομο, τόσο πιο μαζική είναι η έκκριση ισταμίνης και άλλων μεσολαβητών της αλλεργική φλεγμονής, με αποτέλεσμα την εμφάνιση αλλεργικού shock (πτώση πίεσης, λιποθυμία, ανακοπή). Αυτό μπορεί να συμβεί σε κολυμβητές, αθλητές χειμερινών σπορ (σκι, κλπ.), σε ναυαγούς, κ.ό.κ.

Δεν είναι πολύ συχνή πάθηση, αλλά αφορά το 3% όλων των κνιδώσεων και κατέχει την 3η θέση μεταξύ των φυσικών κνιδώσεων. Πιο πολύ επηρεάζει άτομα που ζουν σε χώρες μεγάλης διάρκειας του χειμώνα και διακρίνεται σε πρωτοπαθή και δευτεροπαθή. Η πιο συχνή είναι η επίκτητη ιδιοπαθής μορφή. Η διάγνωση συμπεραίνεται από το ιστορικό του ασθενούς και το ice test που πολλές φορές αποβαίνει θετικό, όχι σε όλες όμως - καμιά φορά απαιτείται ολική έκθεση στο ψύχος.

Το ice test είναι η τοποθέτηση παγωμένου αντικειμένου στο αντιβράχιο και η σε λίγα λεπτά θετική ή αρνητική ανταπόκριση του ασθενούς. Το αρνητικό αποτέλεσμα στο ice test, δεν αποκλείει τη νόσο, καθώς όπως προαναφέραμε έχει σημασία και το ιστορικό του ασθενούς αλλά και η πιο μαζική επαφή του με το κρύο.

Αυτά τα άτομα πρέπει να προσέχουν πολύ και το χειμώνα να λαμβάνουν όλες τις προφυλάξεις και φυσικά να έχουν φάρμακα μαζί τους όπως είναι τα αντιϊσταμινικά, η κορτιζόνη, κ.ά. Το καλοκαίρι θα πρέπει να προσέχουν τη θάλασσα, τα air-condition, τα παγωμένα ποτά, ενώ το χειμώνα καλό θα ήταν να μην ασχολούνται με σπορ όπως το σκι στο βουνό και το πατινάζ, και βέβαια να προσέχουν το ντύσιμό τους, ενώ σε ακραίες καταστάσεις, θα πρέπει πάντα να συνοδεύονται και από άλλα άτομα που να γνωρίζουν το πρόβλημά τους.

Εκτός βέβαια από την πρωτοπαθή νόσο έχουμε και τη δευτεροπαθή, που καλό είναι να τη διερευνήσουμε όσον αφορά την αιτία (λοιμώξεις, αιματολογικά νοσήματα, αυτοάνοσα, λήψη φαρμάκων, κλπ.).

Τέλος, όσο για τη διάρκεια της νόσου, αυτή δεν προσδιορίζεται επακριβώς - μπορεί να διαρκέσει αρκετά χρόνια, και εμφανίζεται σε μεγάλο ηλικιακό φάσμα, αλλά συνήθως αφορά νεαρά άτομα.

Φθινοπωρινές αλλεργίες και παιδιά

Κάθε εποχή του χρόνου έχει τις ιδιαιτερότητές της όσον αφορά τις αλλεργίες. Μιας και βρισκόμαστε πλέον λοιπόν στο φθινόπωρο, και επειδή αυτή την εποχή αρχίζουν και τα σχολεία, στο παρακάτω άρθρο θα μιλήσουμε για τις διάφορες μορφές αλλεργίας που παρουσιάζονται το φθινόπωρο, επιμένοντας σ'αυτές που αφορούν τα παιδιά και το σχολικό περιβάλλον. 

Αν και η κατ'εξοχήν εποχή ανθοφορίας είναι η άνοιξη, υπάρχουν φυτά που ανθίζουν το φθινόπωρο. Τέτοια είναι το γνωστό περδικάκι (parietaria), που ανθίζει άνοιξη και φθινόπωρο, όπως επίσης και η αρτεμησία (αψιθιά), το χρυσάνθεμο και άλλα της ίδιας οικογένειας. Από Νοέμβριο βέβαια ανθίζει και το κυπαρίσσι.

Επειδή όμως έχουμε πολλά είδη στην Ελλάδα (εγχώρια και εισαγώμενα), η ανθοφορία του κυπαρισσιού κρατάει μέχρι και την άνοιξη. Γι'αυτό μην απορήσετε αν φτερνίζεστε το φθινόπωρο, αυτό δε σημαίνει απαραίτητα ότι πρόκειται για ιογενή λοίμωξη.

Το φθινόπωρο όμως, αρχίζουν και οι βροχές, οπότε κατά συνέπεια έχουμε αυξημένη υγρασία στο περιβάλλον, ενώ παρουσιάζεται και αύξηση των μυκήτων εντός και εκτός οικίας (π.χ. η μυρωδιά που έχει το χώμα μετά τη βροχή, συνήθως αποδίδεται στους μύκητες του εδάφους).

Βέβαια, μη ξεχνάμε ότι τώρα που αρχίζει και δροσίζει ο καιρός και κλείνουμε τα σπίτια μας, βάζουμε τα χαλιά μας, τις μοκέτες, κ.ό.κ - ίσως αργότερα ανάψουμε και τα καλοριφέρ - δημιουργούμε το καταλληλότερο περιβάλλον για την ανάπτυξη ακάρεων οικιακής σκόνης και μυκήτων εσωτερικού χώρου, δεδομένης και της υγρασίας που έχουμε στο σπίτι. 

Λαμβάνοντας υπ'όψιν λοιπόν και την έναρξη των σχολείων, θεωρείται απαραίτητο να επισημάνουμε το αναγκαίο του καλού καθαρισμού των χώρων και κατά συνέπεια και των σχολικών αιθουσών, ούτως ώστε να αποφύγουμε τα αλλεργιογόνα εξωτερικού και εσωτερικού χώρου.

Τέτοια είναι η σκόνη, τα διάφορα έντομα, οι κατσαρίδες ή ακόμη και τα μεγαλύτερα ζωάκια που εισέρχονται στο εσωτερικό του σχολείου με αποτέλεσμα το αυξημένο φορτίο αλλεργικών ουσιών που οδηγεί στην παρουσία κρίσεων αλλεργικού βρογχικού άσθματος στους ευαίσθητους μαθητές.

Σ'αυτό το σημείο θα πρέπει να κάνουμε και διαφορική διάγνωση, για να διαπιστώσουμε το αν το παιδί έχει αλλεργική ρινίτιδα ή άσθμα ή απλά πάσχει από το κοινό κρυολόγημα του φθινοπώρου, καθώς ως γνωστόν έχουμε αύξηση νοσηρότητος στις παιδικές λοιμώξεις.

Αν το παιδί έχει και πυρετό, τότε απομακρυνόμαστε από τις αλλεργίες, εκτός βέβαια αν υπάρχουν επιπλοκές (π.χ. ιγμορίτιδα, ωτίτιδα), οφειλόμενες στο μπούκωμα της μύτης.

Επιπλέον, καλό θα ήταν να τονιστεί πως επειδή τα παιδιά είναι μακριά από την επίβλεψη των γονέων κατά τη διάρκεια του σχολείου, απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή, με ενημέρωση των υπευθύνων του σχολείου για όσα έχουν τροφικές ή άλλες σοβαρές αλλεργίες.

Οι αρμόδιοι θα πρέπει να είναι ενημερωμένοι, ώστε σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης να γνωρίζουν τους τρόπους επείγουσας αντιμετώπισης, όπως είναι η χορήγηση αδρεναλίνης, κορτιζόνης, αντιϊσταμινικών, βρογχοδιασταλτικών, κλπ. (αφού βεβαίως και ο ιατρός που παρακολουθεί το παιδί έχει ενημερώσει για το πρόβλημα υγείας και τους τρόπους αντιμετώπισής του σε ανάλογες περιπτώσεις).

Προσοχή επίσης απαιτείται και στην άσκηση, από τα άτομα που πάσχουν από άσθμα ή αναφυλαξία σ'αυτήν (καθώς ειδικά η τελευταία μπορεί να αποβεί επικίνδυνη), ενώ τα αλλεργικά παιδιά καλό θα ήταν να αποφεύγουν τις έντονες μυρωδιές από τα χημικά υγρά, τη σκόνη της κιμωλίας ή την οσμή των μαρκαδόρων.

Γενικώς, ένας αλλεργικός μαθητής καλό θα ήταν να φέρει επάνω του ταυτότητα αλλεργικού ασθενούς έτσι ώστε σε οποιαδήποτε περίπτωση ανάγκης να μπορεί να αντιμετωπιστεί άμεσα από τον ιατρό ή το νοσηλευτή του σχολείου. Ιδιαίτερα για τα παιδιά που πάσχουν από σοβαρές μορφές αλλεργίας (φαρμακευτική, τροφική, ή αλλεργία σε τσιμπήματα εντόμων), κάτι τέτοιο κρίνεται απαραίτητο.

Τέλος, θα ήθελα να αναφέρω μερικά αποτελέσματα ερευνών, τα οποία θα μας δώσουν μία γενική εικόνα των ποσοστών αλλεργίας στα παιδιά. Σύμφωνα λοιπόν με έρευνες, 1 στα 4 παιδιά πάσχει από κάποια αλλεργία, 1 στα 8 παιδιά έχει άσθμα, ενώ 5 στα 100 έχουν τροφική αλλεργία.

Όμως, με την κατάλληλη ιατρική φροντίδα και την πλήρη συνεργασία σχολείου, οικογένειας και ιατρού, όλα θα είναι υπό έλεγχο, χωρίς να υπάρχει λόγος ανησυχίας.

(Το άρθρο μου μπορείτε να διαβάσετε και στο iatropedia, κάνοντας κλικ εδώ.)